0 نقدی بر طوطی‌نامة عماد ‌بن محمد ‌الثغری، شرح و تصحیح شمس‌الدین آل احمد Reviews on Totinameh s Emad Din Mohammad Alsaghry, Explanation and Correction by Shams Al-Ahmad https://classicallit.ihcs.ac.ir/article_465.html 0 کتاب جواهر‌الاسمار از کتاب‌های داستانی منثور فارسی است که به‌سبب داشتن داستان‌های دل‌انگیز و جذاب از دیرباز مورد توجه و علاقة فارسی‌زبانان بوده است. این کتاب سال‌ها پیش به اهتمام شمس‌الدین آل احمد به چاپ رسید و در دسترس مشتاقان ادب فارسی قرار گرفت. به‌رغم آن‌که مصحح در طبع کتاب تلاش فراونی کرده‌ است، تصحیح و حواشی و توضیحات کتاب کاستی‌هایی دارد که برشمردن و اصلاح آن‌ها ضروری به‌نظر می‌رسد. در این مقاله‌ کوشش شده برخی نواقص و کاستی‌های این کتاب رفع شود و معنای بهتری برای برخی عبارات عربی و واژگان کتاب عرضه گردد. 1 Javaher-al asmar is one of the Persian narrative prose that remember a pleasing andattractive story, traditionally interested by Persian speaking readers.The efforts of Shams al-din Al-e-ahmad dedicated to the publication of thisbook, many years ago has made it available to the enthusiasts of Persian literature.Despite the book's corrector efforts, margins, descriptions and emendations of thetext contain a few shortcomings and recall the necessity of correction. This articleattempts to remove some shortcomings and provides a better sense for some Arabicphrases and words. 1 14 علی‌اصغر باباصفری Ali Asghar Babasafary استادیار زبان و ادبیات فارسی دانشگاه اصفهان ایران Babasafary@yahoo.com حسن زیاری Hasan Ziari دانشجوی دکتری زبان و ادبیات فارسی، دانشگاه اصفهان ایران Hasan.ziari@gmail.com طوطی‌نامه تعلیقات تصحیح شمس‌الدین آل‌ احمد نقد

0 تأملی بر داستان حُسن و دل سیبک نیشابوری A Mystical Review of the Romantic Story of “Hosn–o–Del’’ by Sibak–e–Neishaburi https://classicallit.ihcs.ac.ir/article_466.html 0 منظومۀ عاشقانۀ حُسن و دل سیبک نیشابوری یکی از داستان‌های تمثیلی ادب فارسی است که با وجود برخورداری از ظرایف ادبی و شیوۀ منحصر‌به‌فرد نگارنده، در استفاده از داستانی عاشقانه برای تبیین سلوک نفسانی و سیر الی‌الله، کم‌تر مورد توجه محققان و ادیبان قرار گرفته است. این مقاله تلاشی است در معرفی و شناساندن برخی از جنبه‌های درخور تأمل ادبی و عرفانی این اثر به علاقه‌مندان ادبیات فارسی و عرفان و تصوف اسلامی. استفادۀ سیبک نیشابوری از اصطلاحات مربوط به ادبیات غنایی در تبیین مراتب سیر و سلوک نفسانی، دیدگاه وی در مورد «عشق»، بررسی رابطۀ میان «عشق» و «عقل» در داستان حسن و دل، و سرانجام تأثیرپذیری سیبک از آثار نظامی، حافظ، فردوسی، سهروردی، و کِرشِن مِشِر در نگارش این داستان از مهم‌ترین مواردی است که در این مقاله به آن‌ها پرداخته می‌شود. 1 “Hosn-o-Del” is one of the mystical romantic stories of the Persian literature thatinspite of including a large number of literary beauties and the unique method of itscomposer in using a romantic story to indicate the different steps of the internaljourney and the journey to God; it has not been paid enough attention by theresearchers and literary men so far.This article is an attempt to introduce some of its notable mystical and literarypoints to the fans of Persain literature and Islamic Mysicism & Sufism.Sibak-e-Neishaburi’ s use of romantic expressions to indicate the steps of theinternal journey, his opinion about “ love”, the relationship between “love ”and “ logic”in his story and finally the effect of Nizami, Ferdowsi, Hafiz, Sohrevardi and KershenMesher’ s works on his story ; are the most important points that have been reviewedin this article. 15 31 زهرا پارساپور Zahra Parsapour استادیار پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی ایران zparsapoor@yahoo.com آزاده مولایی Azadeh Molayi دکترای زبان و ادبیات فارسی، پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی ایران molaie1980@yahoo.com حسن و دل سیر و سلوک عشق عقل شعر صوفیانه

0 شرح ابیاتی از دیوان شمس بر اساس مثنوی معنوی Explanation of Some Verses of Dvn-e Šhams Based on Masnavi-ye Ma'navi https://classicallit.ihcs.ac.ir/article_467.html 0 با ملاحظه و بررسی تطبیقی مثنوی معنوی و دیوان شمس، اندیشه‌ها و مضامین مشترکی در این دو اثر عظیم ادبی دیده می‌شود. برخی از این اندیشه‌های مشترک، در دیوان شمس به‌اجمال و ابهام و در مثنوی مشروح و با‌ روشنی بیش‌تر آمده است. از این‌رو، مقایسة این دو اثر بزرگ و یافتن مطالب و نکات مشترک آن‌ها می‌تواند در برطرف‌کردن ابهام ابیاتی از دیوان شمس نیز مؤثر افتد. در مقالة‌ حاضر، علاوه بر جست‌وجوی اندیشه‌های مشترک در این دو کتاب، سعی شده برای برخی ابیات دیوان شمس، با استشهاد از مثنوی، توضیحات روشنی عرضه شود. 1 With considering and comparative study of Dvn-e Šhams and Masnavi-ye Ma'navicommon thoughts and contents can be seen at both of these magnum opuses. Some ofthese common thoughts have been come in summary and obscurity at Dvn-e Šhamsand very detailed and clear at Masnavi-ye Ma'navi. Therefore comparing and collatingthese two opus magnums and applying their common points is effective at removing thepoetical obscurities of Dvn-e Šhams.This article is searching the common ideas of these two masterpieces and is trying topresent explanations for some of the verses of Dvn-e Šhams by calling Masnavi inevidence, at the same time. 33 45 تقی پورنامداریان Taqi Pournamdariyan استاد زبان و ادبیات فارسی، پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی ایران namian@ihcs.ac.ir محمدهانی ملازاده Mohammad Hani Mollazadeh دانشجوی دکتری زبان و ادبیات فارسی، پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی ایران literate_honi@yahoo.com مثنوی دیوان شمس مقایسه تطبیق شرح دشواری‌ها

0 کارکرد نماد در حکایتی از هفت‏پیکر Application of Symbol in Three Parts of the Structure of a Narrative from Haft Peykar https://classicallit.ihcs.ac.ir/article_468.html 0 یکی از انواع نقد ادبی نقد اسطوره‏ای است که برگرفته از نظریات یونگ در زمینة ناخودآگاه جمعی است. کار منتقد اسطوره‏ای بررسی کهن‏الگوهای اثر ادبی به‌مثابة بازتاب‏های ناخودآگاه جمعی ذهن شاعر یا نویسنده در اثر ادبی است؛ کهن‏الگوهایی که در نهاد ناخودآگاه ذهن مردمان قوم یا جامعه یا فراتر از آن، کل بشر، ساری و جاری است. ذهن آدمی این عقاید و رفتارهای اسطوره‏ای را اغلب به شیوه‏ای نمادین در‏می‏آورد. یکی از اشکال بروز این کهن‏الگوها به شکل نماد، علاوه‌بر خواب و رؤیا و ...، خلاقیت‏های ادبی است. هفت‏پیکر نظامی از آثاری است که سرشار از نمادهای اسطوره‏ای و کاربردهای کهن‏الگویی است. در این مقاله سعی شده با استفاده از امکاناتی که الگوی روان‏شناسی یونگ در زمینة ناخودآگاه جمعی به‌دست داده است و نظر نورتروپ فِرای در زمینة میتوس‏ها، حکایتی منظوم از این اثر بررسی شود تا کارکردهای نماد در این حکایت روشن شود. 1 One of the different kinds of literary criticism is mythological criticism which is amethod born out of Yung’s theories on collective unconscious. A mythological critic’stask is to analyze the archetypes of a literary work as representations of the collectiveunconscious of the writer or the poet’s mind; archetypes which are prevalent in thatsociety or people’s mind or above that, in all humanity. Human’s mind often turnssuch archetypal beliefs and behaviors into symbolic ways, and one manifestation ofthe appearance of such archetypes as symbols alongside dreams and sleep, etc. isliterary creations.Nizami’s Haft Peykar is a work full of mythical symbols and archetypal applications.In this essay, it is tried to offer an analysis of a verse narrative of this work using thetools that Yung’s psychological model in relation to collective unconscious and alsoNorthrop Frye’s theories on mythos give us in order to shed light on the symbolicapplications of this narrative. 47 66 کاظم دزفولیان Kazem Dezfoulian استاد زبان و ادبیات فارسی، دانشگاه شهید بهشتی ایران k.dezfoulian12@gmail.com مصطفی ملک‌پائین Mostafa Malek Paien دانشجوی دکتری زبان و ادبیات فارسی، دانشگاه بیرجند ایران m_malekp@yahoo.com اسطوره کهن‏الگو نماد میتوس هفت‏پیکر حکایت

0 بررسی تطبیقی ایزد باد با رستم و سهراب Vyu and the Story of Rostam and Sohrb: A Comparative Study https://classicallit.ihcs.ac.ir/article_469.html 0 ما در اساطیر ایران با دو آفرینش مواجهیم: یکی آفرینش اهورامزدا که از گوهر نور است و دوم آفرینش اهریمن که از گوهر تاریکی است. ایزد وای (ایزد فضا، مکان، و باد) ایزدی دو‌چهره‌ است که هر دو گوهر روشنی و تاریکی را در خود دارد و از هر دو آفرینش خرد مقدس و خرد خبیث برتر است. در این مقاله، ایزد باد به‌اجمال بررسی می‌شود؛ سپس، برپایة مندرجات شاهنامه نشان داده می‌شود که پهلوانان از گوهر ایزد وای و حاصل آمیزش نور و تاریکی‌اند و از هردو کشور ایران و توران به‌منزلة نماد سرزمین‌های اهورایی (پردیس نور) و اهریمنی (دوزخ تاریکی) برتر‌ند. درادامه، شخصیت رستم به‌مثابة نماد پهلوانی بررسی می‌شود تا شباهت او با ایزد باد نشان داده شود و به این نتیجه می‌رسیم که سهراب نماد گرایش ظلمانی ایزد باد است. 1 In this article Vyu, a dual-natured Zoroastrian divinity of the wind, is brieflyexplained. This divinity is simultaneously angelic and demonic and has both dark andlight substance. Then it is shown that according to shah name heroes have the samesubstance as Vyu and are mixed of both dark and light aspects. At the followRostam’s character, as the symbolic hero, is studied to show the similarities to theVyu. We will see that Sohrb is the symbol of dark tendency of Vyu. 67 88 ابوالقاسم رادفر Abol-Qasem Radfar استاد زبان و ادبیات فارسی، پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی ایران radfar@ihcs.ac.ir سامان قاسمی فیروزآبادی Saman i Qasemi Firuzabad دکترای زبان و ادبیات فارسی، پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی ایران samanmabda@gmail.com وای پهلوانی رستم سهراب نور تاریکی

0 تصحیح چند تصحیف در قصاید خاقانی Corrections of some Errata in Khaqani’s Lyrical Poetry https://classicallit.ihcs.ac.ir/article_470.html 0 دیوان خاقانی شروانی، به‌منزلة جلوه‌‌گاه برجستة‌‌ پیوند فضل و هنر، سرشار از نوگویی و غرابت است. پشتوانة‌‌ فرهنگی شاعر، چون با طبع نوجو و تخیل غنی او همراه است، به آفرینش تصاویر و ترکیباتی می‌انجامد که عمدتاً مسبوق به سابقه‌‌ای نیست. از‌همین ‌‌روی، ناسخان نتوانسته‌‌اند چندان شایسته به کتابت اشعار او بپردازند و خواسته یا ناخواسته ضبط‌‌های نادرستی را وارد متن کرده‌‌اند. بخشی از این ضبط‌‌های نادرست، که رسم‌‌الخط گذشتگان آن را تشدید می‌‌کرد، تصحیف‌‌هاست. باید تصحیف را ویژگی‌‌ای دانست که حتی در قدیمی‌‌ترین نسخ خاقانی شواهدی دارد. امروزه نیز، فقط، آشنایی با پشتوانة‌‌ فرهنگی و هنجارهای هنری ـ سبکی خاقانی است که می‌‌تواند ما را در تصحیح اشعار او موفق کند. به‌هر‌حال، برآنیم با برآوردن این مهم، به تصحیح مواردی از تصحیفات قصاید شاعر بپردازیم. 1 The diwan of Khaqani Shirvani is an artistic and literary masterpiece filled with manyrare words and stylistic innovations. The poet’s cultural background is mixed with aninclination for originality and rich imageries. Khaqani creates images and figures of stylewhich have no historical precedents. Hence, it would have been difficult for people notfamiliar with his style, to transcribe his poems properly. Scribes, willingly orunwillingly, have inserted numerous mistakes in his poetry. Some of those recordedmistakes or errata were even reinforced over many generations of manual copying.These errata are now part of Khaqani’s poems and can even found in the oldest extantmanuscripts. Today, by relying on our knowledge of Khaqani’s cultural background aswell as his artistic and literary style, it is possible to reedit parts of his poetry. In thisarticle, we have corrected some of the errata found in his lyrical poetry. 89 106 سعید مهدوی‌فر Said Mahdavifar دانشجوی دکتری زبان و ادبیات فارسی، دانشگاه ایلام ایران saeedmahdavifar@gmail.com محمدرضا صالحی مازندرانی Mohammad Reza Salehi Mazandarani استادیار گروه زبان و ادبیات فارسی، دانشگاه شهید چمران اهواز ایران salehi_mr20@yahoo.com خاقانی قصاید تصحیح تصحیف معیارهای نویافته

0 بازتاب اندرزنامه‌های پهلوی در ادب و حکمت ایران اسلامی Elements of Pahlavi’s “Books of Advices” in Irano-Islamic Literature and Wisdom Words https://classicallit.ihcs.ac.ir/article_471.html 0 در میان نوشته‌های فارسی‌ میانه، آثار اندرزی اهمیت خاصی دارند. اندرزها مسائل اخلاقی جامعه را بازتاب می‌دهند و معرف اندیشه‌، گفتار، و کردار مردم در گذشته‌های دورند و گویای این واقعیت آشکار نیز هستند که ایرانیان، به‌ویژه در دورۀ ساسانی، به سخنان و نوشته‌هایی با مضمون اخلاقی و اجتماعی دل‌بستگی فراوان داشته‌اند. انعکاس مطالب اندرزی محدود به دورۀ ساسانی و فرهنگ ایران پیش از اسلام نیست، بلکه در آثار ادبی فارسی و نوشته‌های ایرانیان به زبان عربی نیز، به فراوانی، مشاهده می‌شود و از این‌روست که این‌ گونۀ ادب را از ویژگی‌های فرهنگ مشرق‌زمین دانسته‌اند. برای پی‌گیری دایرۀ وسعت اندرزنامه‌ها و تأثیر آن‌ها در دوره‌های گوناگون نه‌تنها باید مجموعه‌های حماسی و در رأس آن‌ها شاهنامه یا آثار ابوعلی‌ مسکویه مانند جاویدان خرد یا خردنامه را بررسی کرد، که باید مجموعه‌های امثال و حکم فارسی، کلام حکمت‌آمیز شاعران و نویسندگان بزرگی چون استاد سخن، سعدی شیرازی، را نیز واکاوی کرد تا بتوان بخشی از این‌گونه تأثیرات را در پیش چشم داشت. 1 Books of advices (andarznamih) occupy are an important part of Pahlavi’s middle-Persian written texts corpus. Words of advices reflect ethical and social issues andintroduce modes of thinking, ways of speaking and behaviors pertaining to a differentera. In Sassanid times, writings and speeches with ethical and social contents enjoyeda unique status. Books of advices are not only found in the pre-Islamic Sassanidenvironment, but are extensively present In Persian literature as well as in Arabicwritings compiled by Persian authors. It can be argued that such literary works arecharacteristics of eastern literature. In order to assess the extent of the influence ofbooks of advices on various areas of Persian literature, we will rely upon epic literatureparticularly the Shanamih of Firdowsi and the work of Ibn Miskawayh entitled eternalwisdom (javidan khirad); we will also turn our attention to Persian proverbs and wordsof wisdom from eminent poets and writers like Sa’adi Shirazi. 107 119 مهشید میرفخرایی Mahshid Mir Fakhrayi استاد فرهنگ و زبان‌های باستانی، پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی ایران mahshidmirfakhraie@yahoo.com نوشته‌های پهلوی اندرزنامه‌ها دینکرد ششم ادب و حکمت ایران گلستان سعدی