بلبلستان فوزی موستاری در گفتگوی بینامتنیتی با آثار کلاسیک ادبیات فارسی

نوع مقاله: علمی-پژوهشی

نویسنده

دانشیار زبان فارسی در گروه خاور شناسی دانشکدۀ فلسفه، دانشگاه سارایوو

چکیده

طول حکومت پانصد سالۀ امپراتوری عثمانی در بوسنی و هرزگوین شعرا و نویسندگانی ظهور کرده بودند که آثار خود را به زبان فارسی و به تقلید از سعدی، جامی، رومی و دیگر شعرا و ادیبان نامدار ایرانی نوشته  و آثار مهم و زیبایی از خود به جا گذاشته اند. بی شک  فوزی موستاری (۱٨ قرن میلادی) یکی از بر جسته ترین ادیبانی است که به تقلید از آثار کلاسیک فارسی، اثر ارزشمندی بلبلستان خلق کرده است.هدف اصلی این مقاله آن است که اثر بلبلستان با دیگرآثار کلاسیک ادبیات فارسی از نظرگاه رابطۀ بینامتنیتی بررسی و تحلیل شود. در مورد استفاده از درون مایه ها و موضوعات دیگر آثار باید گفت که فوزی عموما از بهارستان جامی استفاده کرده است هرچند که موضوعات مشابه با گلستان سعدی نیز در اثر او مطرح شده است. همچنین علاوه بر بهارستان از نفحات الانس جامی برای داستانهای خود ایده و افکار و موضوعات گرفته است. بجز این آثار درون مایه ها و موضوعات را از دیگر منابع همچون تذکرة الاولیا اثر فریدالدین عطار و کشف المحجوب اثر معروف صوفیانه از علی بن عثمان هجویری نیز گرفته است. فوزی همه این داستانها و موضوعات را با گسترش سبکی و موضوعی در اثر خود جا داده است.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Fewzi Mostari's Bulbulistan in the intertextual dialogue with classical works of Persian literature

نویسنده [English]

  • Đenita Haverić
Associate Professor of Persian language, Faculty of Philosophy, University of Sarajevo
چکیده [English]

During the five hounded year rule of the Ottoman Empire in Bosnia and Herzegovina, there were poets and writers appeared who wrote their works in Persian, imitating Saadi, Jami, Rumi, and other famous Iranian poets and who have left behind valuable and beautiful works. Without a doubt, Fewzi Mostari (18 century) is one of the foremost writers who wrote his valuable work Bulbulistan imitating classical Persian works. The main objective of this paper is to put Bulbulistan into intertextual connection with other works of classical Persian literature.Regarding the use of themes and motifs from other works, it can be said that Fewzi mostly used Jami's Baharistan, although his work also has some thematic similarities with Saadi's Gulistan. In addition to Baharistan, Fewzi for his stories took ideas, thoughts and themes from Jami's Nafahat al-Uns (Breaths of Fellowship). Also, he took motives and topics from other sources like Tadhkarat al-Awliya(Memoirs of Saints) by Fariduddin Attar, and the famous Sufi work Kashf al-Mahjub, whose author is Ali Bin Uthman al-Hojwiri. All the stories and thematic units that were taken over Fewzi incorporated in his work with certain thematic and stylistic expansions.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Fewzi Mostari
  • Bulbulistan
  • intertextuality
  • hipertextuality
  • classical works of Persian literature