دسترسی آزاد و رایگان به مقالهها
کهن نامه ادب پارسی، نشریهای با دسترسی باز و آزاد(This is an Open Access Journal) به مقالههای منتشر شده است. گفتنی است که در نشریاتِ با دسترسیِ آزاد، دسترسی به فایل تماممتن مقالات، فراهم و رایگان است.
حق نشر
کهن نامه ادب پارسی، تحت قوانین گواهینامۀ بینالمللی کریتیو کامنز(Creative Commons Attribution 4.0 International License (CC BY 4.0)) منتشر میشود.
بر اساس این گواهینامه، نشریه اجازۀ اشتراک، انطباق و تخصیص مقالات منتشر شده را میدهد
(پیوند مطالعۀ بیشتر دربارۀ مجوز اشتراک، انطباق و تخصیص مقالات)
سیاست اخلاقی
منشور اخلاق پژوهش در نشریات وزارت علوم، تحقیقات و فناوری جمهوری اسلامی ایران و همچنین اصول کمیتۀ بینالمللی اخلاق نشر (COPE) ، اساس سیاستهای اخلاقیِ کهن نامه ادب پارسی است. این نشریه خود را ملزم به رعایت اصول ارزشهای اخلاق حرفهای میداند.
بی تردید مؤلفان، داوران، دبیران علمی و سردبیر نشریه در همکاری خود با آن باید این اصول اخلاقی را رعایت کنند.
این نشریه هچنین از آیین نامۀ اجرایی قانون پیشگیری و مقابله با تقلب در آثار علمی پیروی می کند
نمودار کمیتۀ اخلاق انتشار(COPE) به زبان فارسی (مشاهده)
مشروح اصول کمیتۀ بینالمللی اخلاق نشر(COPE) (مشاهده)
منشور اخلاق پژوهش نشریات وزارت علوم، تحقیقات و فناوری(مشاهده)
گزیدۀ اصول اخلاقی نگارش مقاله در کهن نامه ادب پارسی:
- مقاله باید بدیع باشد(ترجمه، اقتباس و ... نباشد).
- سهم هر نویسنده بهدقت مشخص شود.
- ارجاعها دقیق باشد.
- نقلقولها بهطور کامل مشخص گردد.
- مقاله متناسب با نیاز در رشتۀ مختص به خود تدوین شود.
- منابع اصیل باشد(ارجاع به آثار دستچندم و منابع اینترنتی غیرمعتبر مجاز نیست).
- در نقل قول از مقالات نشریه، به ارجاع و ذکر منبع اصلی متعهد باشد.
- نویسنده شرایط نشریه را به دقت مطالعه کرده و مقاله را بر اساس آن نوشته باشد.
گزیدۀ شرایط دریافت مقالههای علمی از سوی نشریه:
- نشریه از دریافت مقالههای پژوهشی معتبری که حاوی مطالب و نکات علمی جدید و غیراقتباسی باشند، استقبال میکند و از چاپ مقالههای مبتنی بر گردآوری یا ترجمه معذور است.
- حق انتشار مقاله، پس از پذیرش، برای نشریه محفوظ است و نویسنده مجاز به انتشار آن در دیگر نشریههای داخلی و خارجی، کنفرانس ها و همایش ها نیست.
- فقط مقالههایی در مجله چاپ میشوند که پیش تر در جای دیگری منتشر نشده باشند. در صورت اثبات تخلف در هر زمان، مجله مقاله را از فهرست مقالات خود(در هر مرحله اعم از در دست بررسی و یا انتشار یافته) حذف خواهد کرد و حق پیگیری قانونی تخلف نیز برای پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی محفوظ خواهد بود.
- نشریه در اصلاح و ویرایش، پذیرش و یا رد مقالههای دریافتی آزاد است.
- پذیرش اولیة مقاله مشروط به رعایتکردن اصول اخلاقیِ نگارش و شرایط تدوین مقالۀ علمی است. پذیرش نهایی و چاپ مقاله نیز پس از تأیید داوران و هیأت تحریریه صورت خواهد گرفت.
- نتیجۀ بررسی مقاله در هر صورت(پذیرش یا ردّ مقاله) به نویسنده اعلام خواهد شد.
سرقت علمی
ثبت مقاله در سامانۀ کهن نامه ادب پارسی با ارسال رایانامه به نویسنده/ نویسندگان مقاله اطلاع داده خواهد شد؛ درج نام افراد در مقاله به منزلۀ تأیید نقش ایشان در تدوین مقاله است. همۀ نویسندگان مقاله در مورد اصالت اثر مسئول هستند. درصورتیکه اسم فردی برای سوءاستفاده از نام وی در مقاله به عنوان «نویسنده» گنجانده شده باشد بدون آنکه آن فرد نقشی در نگارش مقاله داشته باشد، لازم است او بلافاصله پس از دریافت رایانامۀ ثبت مقاله در سامانۀ نشریه، موضوع را به دفتر نشریه اطلاع دهد.
کهن نامه ادب پارسی می کوشد تا تمامی مقالات ثبت شده در سامانۀ نشریه را پیش از ورود به فرآیند داوری از طریق یک سامانۀ مشابهتیاب، مشابهت یابی کند. با وجود این در حال حاضر برای بررسی این مسئله در مرحلۀ اولیه از خدمات جستوجوی گوگل و سامانههای رایگان فارسی استفاده میکند و در بررسیهای بعدی، تا اطلاع ثانوی، از سامانۀ برخطِ «همانندیاب سیناوب» و مشابهیاب «سمیم نور» بهره میبرد. از اینرو به نویسندگان توصیه میشود برای اطمینان از تکراری نبودن مقاله و اصالت آن، از سامانههای مشابهیاب از جمله سامانۀ «سمیمنور» استفاده کنند و گواهی تأید سامانه را برای نشریه بفرستند.
گفتنی است که حق ارزیابی و پیگرد موارد سرقت علمی برای فصلنامۀ کهن نامه ادب پارسی محفوظ است.
دسترسی به سامانۀ مشابهیاب سمیمنور
براساس تعریف کمیتۀ بینالمللی اخلاق انتشار(COPE)، سرقت علمی(Plagiarism) به استفادۀ غیرعمدی و یا دانسته یا بیملاحظۀ افراد از کلمهها، ایدهها، عبارتها، ادعاها و یا استنادهای دیگران بدون قدردانی از آنان و توضیح دربارۀ آنها و استناد مناسب به اثر و صاحباثر یا سخنران گفته میشود. ازاینرو انتظار میرود که نویسندگان آثار علمی در اثر خود استفاده از آثار دیگران را با دقت ثبت کنند و این استفاده را به نحو متناسب به آگاهی مخاطبان برسانند تا علاوه بر حفظ صداقت، از اتهام فریبکاری، سهلانگاری و سرقت علمی مصون بمانند.
موارد زیر مصداق سرقت علمی بهشمار میآیند:
- ثبت مقالۀ دیگری به نام خود
- درج نام نویسندگان و پژوهشگرانی که در مقاله نقشی ندارند.
- کپیبرداری یا تکرار بخشهای بسیار زیادی از مقالۀ دیگر(حتی اگر آن مقالۀ کپیشده و بدون ارجاع به یکی از نویسندگان مقالۀ جدید مربوط باشد).
- طرح نتیجههای حاصل از پژوهشهای دیگران به نام خود
- چاپ تکرای یک مقاله از سوی یک نویسنده در چند نشریه
- بیان نتیجههای نادرست و خلاف یافتههای علمی یا تحریف نتیجههای حاصل از پژوهش
- استفاده از دادههای نامعتبر یا دستکاری در دادههای پژوهش
برخورد با سرقت علمی
موارد سرقت علمی، در نشریه بررسی خواهد شد و برای حراست از اعتبار و کوشش های علمی دیگر پژوهشگران، بدون هیچ چشمپوشی و تساهلی، متناسب با میزان تخلف صورت گرفته، با متخلف به شرح ذیل برخورد قانونی صورت خواهد گرفت:
- مقاله رد خواهد شد و در صورت چاپ از روی سایتها برداشته و حذف خواهد شد.
- پروندۀ سرقت علمی طی یک نامۀ رسمی با سایر دانشگاهها و نشریههای داخلی و خارجی مرتبط به اشتراک گذاشته خواهد شد.
- موضوع به طور رسمی به وزارت علوم، تحقیقات و فناوری، پایگاه استنادی علوم جهان اسلام(ISC)، دانشگاهها، مؤسسهها، نشریهها و هر جایی که نویسنده/ نویسندگان از امتیاز چاپ آن مقاله استفاده کردهاند، اطلاع داده خواهد شد.
وظایف و مسئولیتهای نشریه
- نشریه متعهد است که تصمیمات مربوط به نسخههای ارسالشدۀ مقالهها به سامانۀ نشریه را تنها بر اساس داوریهای تخصصی و حرفهای، به دور از علائق و سلائق شخصی بگیرد.
- نشریه متعهد به صیانت از سوابق دانشگاهی و تحقیقاتی است.
- نشریه همچنین بر رعایت اصول اخلاقی از سوی سردبیر، دبیران علمی، هیئتتحریریه و داوران نظارت میکند.
- نشریه متعهد به بررسی دائمی مقالات برای جلوگیری از سرقت ادبی، تقلب و سوءرفتارهای احتمالی است.
- نشریه در مواقع نیاز اصلاحات، توضیحات و واپسگیریهای لازم را انجام خواهد داد.
- نشریه در صورت اثبات هر سوءرفتار با آن برخورد خواهد کرد.
وظایف و مسئولیتهای سردبیر و دبیران علمی
- تصمیم گیری دربارۀ انتشار یا عدم انتشار یک رونوشت، بر عهدۀ سردبیر، دبیران علمی و داوران نشریه است
- دبیران علمی نشریه باید رونوشتهای ارسالشده را تا هنگام انتشار، محرمانه نگه دارند.
- دبیران علمی نشریه باید اصل پنهان ماندن نام داوران را حفظ کنند.
- دبیران علمی نشریه باید از تعارض منافع جلوگیری کنند.
- دبیران علمی نشریه ملزم به صیانت علمی و تلاش برای رفع نیازهای علمی خوانندگان خود هستند.
- دبیران علمی نشریه باید سرقت ادبی، تقلب و کلاهبرداری های احتمالی را شناسایی کنند و در صورت نیاز اصلاحات و توضیحات لازم را ارائه کنند و برای بازپسگیری احتمالی رونوشت ها و عذرخواهی اقدام کنند.
- دبیران علمی نشریه نباید اطلاعات رونوشتها را برای افرادی غیر از نویسندگان، نویسندۀ مسئول و داوران فاش کنند.
- رونوشتهای منتشرنشده نباید مورد استفادۀ دبیران علمی و دیگر اعضای نشریه برای مقاصد شخصی استفاده قرار گیرد.
وظایف و مسئولیتهای داوران
- داوران نشریه لازم است با دبیران علمی برای تصمیمگیری در مورد انتشار رونوشتهای ارسال شده همکاری کنند.
- داوران دعوت شده به نشریه باید به اصل محرمانه نگهداشتن رونوشتهای ارسالشده پای بند باشند.
- داوران نشریه لازم است نظرهای خود را به دبیران علمی برای تصمیمگیری در مورد انتشار یا عدم انتشار رونوشت در زمان مقرر ارائه دهند.
- داوران همتا ملزم به رعایت محرمانگی رونوشتهای ارسالشده و عدم استفاده از اطلاعات آنها برای مقاصد شخصی هستند.
- نظرهای داوران در مورد رونوشتهای ارسالشده باید فنی و تخصصی باشد.
- درصورت تعارض علاقه میان داوران و نویسندگان، شرکتها یا مؤسسات، داوران نشریه باید تعارض علاقه را آشکار و از داوری خودداری کنند.
وظایف و مسئولیتهای نویسندگان
- رونوشتها باید با نگارش صحیح و بهرهگیری از اصطلاحهای مناسب ارسال شود.
- رونوشتها نباید در جای دیگری(بهجز در قالب چکیده یا بخشی از یک سخنرانی، مقالۀ مروری یا پایاننامه) چاپ شده و یا در نشریۀ دیگری در دست بررسی بوده باشند.
- نویسنده باید تعهد دهد که رونوشت در هیچ همایش، سمینار و یا مجلۀ داخلی یا خارجی به چاپ نرسیده است و در دست داوری در نشریات دیگر نیست و تا زمان تعیین وضعیت رونوشت در این نشریه آن را به هیچ نشریۀ دیگری ارسال نخواهد کرد.
- نویسندۀ مسئول باید از رضایت دیگر نویسندگان همکار مطمئن شود.
- نویسنده باید از مؤسسهای که رونوشت ارسالشده مربوط به آن است، کسب اجازه و از آن اطمینان حاصل کند.
- در صورتی که رونوشتِ ارسالی حاصلِ پشتیبانیِ مادی و معنویِ اشخاص حقیقی یا حقوقی است، نویسنده موظف به معرفی آن اشخاص است.
- نویسنده باید سیاهۀ تعهد اخلاقی را امضا کند.(فرم تعهدنامه)
- نویسندگان هر مقاله باید توافق کنند که نویسندۀ مسئول، فرایندهای بازنگری مقاله را برعهده بگیرد.
- نویسنده در صورتی که به خطای مهمی در مقالۀ پی برد، باید بهسرعت دبیر علمی نشریه را برای تصحیح آن مطلع کند.
- نویسنده موظف است کلیۀ اصلاحات درخواستی نشریه را انجام دهد. در صورت همکاری نکردن نویسنده در این زمینه از چاپ مقالۀ وی در نشریه خودداری خواهد شد.
- به نویسندگان توصیه میشود پیش از ارسال رونوشت به سامانۀ نشریه، با بهرهگیری از سامانههای مشابهیاب علمی از نبود موارد احتمالی سرقت علمی اطمینان حاصل کنند(سامانه سمیم نور)
- به نویسندگان توصیه میشود بخش راهنمای نویسندگان را برای نگارش و ارسال مقاله مطالعه کنند(مشاهده)
- نویسنده باید مسئولیت صحت علمی و تخصصیِ ترجمۀ انگلیسیِ چکیده، خلاصۀ گسترده و فهرست منابع مقاله را بر عهدۀ بگیرد.
- نویسنده باید توجه داشته باشد که در نشریههای «دسترسی آزاد»، نویسندگان دارای حق مالکیت مقالۀ خود هستند، اما همزمان به عموم افراد نیز اجازۀ دانلود، چاپ و توزیع مقالۀ خود را میدهند.
- نویسنده نباید در مقالۀ خود از کلمات، جملات، مفاهیم و مطالب غیراخلاقی، نامناسب و مخالف هنجارهای پذیرفته شدۀ جامعه استفاده کند.
- نویسنده باید اجازۀ ویرایش مقاله را به نشریه بدهد.
مصادیق نقض اصول اخلاقی انتشار از سوی نویسندگان
سرقت علمی: سرقت علمی به معنی استفادۀ عمدی از مقالات یا ایدههای شخص دیگر به نامِ خود است. استفاده از یک جملۀ شخص دیگر یا حتی جملات قبلی شخصِ نویسنده بدون ارجاع و ذکر منبع، سرقت محسوب میشود.
دادهسازی و تحریف: دادهسازی به معنی آن است که نویسنده در عمل مطالعهای را انجام نداده، اما در مقاله به ارائۀ داده و نتیجهگیریِ مبتنی بر آن مبادرت می ورزد. تحریف نیز هنگامی رخ میدهد که نویسنده تحقیقی را انجام داده اما دادهها و نتایج آن را در مقاله دستکاری کرده است.
ارسال همزمان: هنگامی است که رونوشت یک مقاله همزمان به دو نشریه ارسال میشود.
ارسال دونسخهای(المثنی): هنگامی رخ میدهد که دو یا چند مقاله دارای فرضیهها، دادهها و نتیجههای یکسان هستند.
ارسال تکراری(اضافی): به معنی تقسیم یک مطالعه به مقالههای متعدد و ارسال آنها به نشریه است.
سهیمکردن نادرست نویسندۀ دیگر: همۀ نویسندگانی که نامشان در مقاله درج شده است، میبایست در انجام آن سهیم بوده باشند. در غیراینصورت، تخلف محسوب میشود.
دستکاری منابع: هنگامی است که در قسمت پایانی یک رونوشت منابع متعددی ذکر میشود، درحالیکه در متن، نامی از آنها به میان نیامده است.
هزینههای بررسی، داوری و انتشار مقالهها
براساس آییننامۀ نشریات علمی-پژوهشیِ کمیسیونِ نشریات وزارت علوم، تحقیقات و فناوری و همچنین مصوبۀ هیئت رئیسۀ پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی(تاریخ 25/06/1391، شمارۀ 91/6/54) مبالغی برای بررسی، داوری و انتشار مقالات دریافت میشود.(مشاهدۀ جزئیات)
فرایند بررسی، پذیرش و انتشار مقاله:
مقاله هایِ بارگذاری شده در سامانۀ نشریه پس از بررسی و غربالگریِ اولیه، به تشخیص هیأت تحریریه بدونِ نام نویسنده جهت ارزیابی برای دستِ کم دو نفر از داوران صاحبنظر و متخصص در زمینۀ موضوع مقاله فرستاده می شود. پذیرش نهایی مقاله پس از اعلام رأی داوران نشریه، منوط به موافقت هیأت تحریریه با آن است.
مراحل بررسی، پذیرش و انتشار مقاله عبارتند از:
- بارگذاری مقاله از سوی نویسنده در سامانۀ نشریات پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی
- بررسی و غربالگریِ اولیه در شورای سردبیری. در این مرحله، ممکن است مقاله «تأیید اولیه» شود و دو داور برای آن تعیین گردد(به مدت 4 هفته)، یا به دلایل زیر «رد» و «بایگانی» شود( به مدت 3 هفته):
- عدم تناسب موضوع با اهداف و چشم انداز و محورهای عمدۀ نشریه
- تکرای بودن موضع مقاله و انتشار مقالههای مشابه در گذشته
- رعایت نکردن ضوابط و شرایط انتشار مقاله در نشریه بر اساس راهنمای نویسندگان بارگذاری شده بر روی سامانه
- فرستادنِ مقاله برای داوری، که مستلزم واریز مبالغ تعیین شده برای داوری از سوی نویسنده یا نویسندگان است.
- پیگیری، دریافت و بررسی نتایج داوری. در این مرحله، ممکن است مقاله فرایندهای احتمالی زیر را طی کند
- مردود و بایگانی شدن مقاله
- ارجاع به داور سوم، در صورت مطابقت نداشتن آرای دو داور با یکدیگر، به گونه ای که مقاله به واسطۀ نظر یکی از داوران، مردود گردد( به مدت 3 هفته)
- ارجاع مقاله به نویسنده برای بازنگری، در صورتی که داوران خواهان بازنگری در مقاله شده باشند.
- بارگذاری نسخۀ بازنگری شدۀ مقاله در سامانۀ نشریه توسط نویسنده( به مدت 2 هفته)
- فرستادنِ دوبارۀ مقاله برای داوران جهت بازبینی و پذیرفتن یا نپذیرفتن اصلاحات صورت گرفته در مقاله و نسخۀ بازنگری شدۀ مقاله( به مدت 2 هفته)
- بررسی و جمع بندی آرای داوران و ارسال آنها برای هیأت تحریریۀ نشریه. در این مرحله، نتیجۀ بررسی و اعلام آرای اعضای هیأت تحریریه، ممکن است مقاله را در یکی از سه وضعیت زیر قرار دهد:
- پذیرشِ نهایی، ویرایش و انتشار مقاله
- پذیرشِ مشروط به اِعمال اصلاحاتِ پیشنهادیِ تحریریه از سوی نویسنده( به مدت 2 هفته)، و پذیرش نهایی مقاله توسط تحریریه پس از تأیید نسخۀ بازنگری شدۀ نویسنده
- رد و بایگانی شدن مقاله.
